Mua bán doanh nghiệp - Những điều cần biết

Hiện nay, nhu cầu mua bán doanh nghiệp xuất hiện ngày càng nhiều. Xu hướng hình thành các tập đoàn kinh tế, đầu tư chéo giữa các doanh nghiệp cũng ngày càng phổ biến. Đây là một tín hiệu tốt cho nền kinh tế, làm tăng sức cạnh tranh của các doanh nghiệp Việt Nam.
Để các thương vụ mua bán doanh nghiệp được thành công thì những điều cần thiết sau đây cần phải được lưu ý đến:

•  Mục đích của hoạt động mua bán doanh nghiệp:

 Thuộc tính vốn có, tự nhiên và cơ sở để doanh nghiệp ra đời, tồn tại và phát triển là hoạt động kinh doanh, kiếm lợi nhuận. Chính vì vậy, mua bán doanh nghiệp dù được thực hiện theo phương thức nào ( mua một bộ phận hay mua toàn bộ doanh nghiệp) thì mục đích của bên mua cũng là để tiếp tục hoạt động kinh doanh, còn bên bán do không muốn hoặc không thể tiếp tục kinh doanh nên muốn bán doanh nghiệp để thu hồi vốn. Người mua doanh nghiệp phải trở thành chủ sở hữu đồng thời có quyền quản lý doanh nghiệp.

•  Đối tượng của hoạt động mua bán doanh nghiệp: 

 Đối tượng mua bán là “doanh nghiệp” – một tài sản đặc biệt được cấu thành từ các loại tài sản khác nhau như: nhà xưởng, dây chuyền sản xuất, trang thiết bị… (thuộc nhóm tài sản hữu hình); tên thương mại, nhãn hiệu hàng hóa, vị trí địa lý, mạng lưới khách hàng …(thuộc nhóm tài sản vô hình của doanh nghiệp). Mặt khác, doanh nghiệp là một chủ thể kinh doanh, tham gia vào các quan hệ kinh doanh. Do đó, việc chuyển nhượng doanh nghiệp không chỉ đơn thuần là chuyển giao quyền sở hữu tài sản của doanh nghiệp mà còn là việc chuyển giao giữa quyền và nghĩa vụ tài sản của doanh nghiệp đối với bên thứ ba, có thể là chủ nợ, người lao động.

•  Chủ thể của hoạt động mua bán doanh nghiệp: 

 Mua bán doanh nghiệp trước hết là một giao dịch dân sự, vì vậy, các bên tham gia phải có đủ năng lực pháp luật và năng lực hành vi dân sự. Đối với bên bán doanh nghiệp, bên bán doanh nghiệp phải là chủ sở hữu hợp pháp của doanh nghiệp hoặc người được chủ sở hữu hợp pháp của doanh nghiệp ủy quyền bán doanh nghiệp. Đối với bên mua, bên mua doanh nghiệp có thể là cá nhân, tổ chức hoặc doanh nghiệp khác có đủ điều kiện theo pháp luật để tham gia vào giao dịch mua bán doanh nghiệp.

•  Hình thức của hoạt động mua bán doanh nghiệp: 

Hình thức của quan hệ mua bán doanh nghiệp là hợp đồng mua bán doanh nghiệp.
Hợp đồng mua bán doanh nghiệp là sự thỏa thuận giữa bên mua và bên bán về chuyển giao quyền sở hữu doanh nghiệp, theo đó những đặc điểm cơ bản của Hợp đồng mua bán doanh nghiệp gồm:
 - Đối tượng của hợp đồng là doanh nghiệp, chủ thể gồm bên bán và bên mua.
 - Hình thức của hợp đồng: bằng văn bản được ký bởi người có thẩm quyền của bên mua và bên bán.
 - Nội dung của hợp đồng: bao gồm các điều khoản do các bên thỏa thuận, thống nhất và ghi vào văn bản. Một số các điều khoản cơ bản là: chủ thể mua bá, giá bán, phương thức và thời hạn bàn giao doanh nghiệp, thanh toán tiền mua doanh nghiệp, thỏa thuận và quyền và nghĩa vụ liên quan đến quyền tiếp tục sử dụng nhãn hiệu hàng hóa, tên thương mại, quyền tiếp tục kinh doanh ngành nghề của doanh nghiệp được bán, cam kết của hai bên về thực hiện về kế thừa nghĩa vụ của doanh nghiệp, cách thức giải quyết khi có tranh chấp xảy ra..